Mục Lục
Mỗi người đến với trà theo cách riêng. Có người tìm sự tinh tế, có người chọn sự tiện lợi. Có hôm thong thả, có hôm vội vã. Vì thế không có một “cách pha đúng”, chỉ có cách phù hợp.
Dưới đây là ba phong cách pha trà phổ biến – mỗi cách mang theo một tinh thần riêng, phù hợp với những hoàn cảnh khác nhau.
Western Style
Đây là cách pha quen thuộc với nhiều người, đặc biệt ở châu Âu và các nước phương Tây. Chỉ cần một lượng nhỏ trà, cho vào ấm lớn hoặc ly thủy tinh, rồi rót nước sôi vào và ngâm vài phút. Tỷ lệ trà sử dụng thường thấp, khoảng 1-2g trà cho 100ml nước (ví dụ 5g trà với 300ml nước). Thời gian ngâm khoảng 2–3 phút và thường chỉ pha một lần nước.
Ưu điểm:
- Nhanh, tiện, dễ thực hiện
- Không cần nhiều dụng cụ
- Có thể pha lượng lớn trong thời gian ngắn
Nhược điểm:
- Nếu chỉ có ít người uống, phần trà dư dễ bị nguội, oxy hóa, mất hương, và vị có thể đắng chát hơn.
- Hương vị bị “nén lại” chỉ trong một lần pha, thiếu chiều sâu và không cảm nhận được sự thay đổi qua các lượt nước.
Khi nào nên dùng:
Thích hợp khi cần pha trà phổ thông cho nhiều người, trong những dịp tụ tập, làm việc nhóm hoặc đơn giản là cần một ly trà nhanh. Tuy nhiên, với các loại trà cao cấp, nên chọn cách khác để khai thác trọn vẹn hương vị.
Gong Fu Style
“Gong Fu” nghĩa là công phu – hàm ý sự tỉ mỉ, tập trung và tinh tế. Đây là phong cách pha trà truyền thống ở Trung Quốc, bắt nguồn từ Phúc Kiến và Triều Châu từ thế kỷ 18. Cách pha này ra đời từ nhu cầu thưởng thức trà một cách sâu sắc, cảm nhận từng biến chuyển hương vị trong từng tuần nước.
Cốt lõi của Gong Fu này là dùng nhiều trà, ít nước, và ngâm nhanh. Ví dụ, 3–7g trà chỉ dùng cho 100ml nước. Mỗi lần ngâm vài chục giây, nhưng có thể pha đi pha lại 5–10 lần, tùy vào phẩm trà.
Ưu điểm:
- Khai thác được chọn vẹn hương vị của trà, đặc biệt với trà chất cao cấp
- Cảm nhận rõ sự thay đổi của trà qua từng lượt nước
Nhược điểm:
- Mất thời gian, đòi hỏi sự tập trung
- Cần nhiều dụng cụ như ấm tử sa (hoặc chén khải), chén tống, chén quân…
- Cần dùng ấm có kích cỡ khác nhau tùy theo số người uống: ví dụ ấm 70-100ml cho 1 người uống, ấm 150-200ml cho 2-3 người.
Khi nào nên dùng:
Dành cho người thực sự yêu trà, thích thưởng thức chậm rãi. Đây là cách pha lý tưởng cho các loại trà cao cấp như bạch trà, Phổ Nhĩ, ô long, hồng trà, lục trà cổ thụ. Tuy nhiên, nếu bạn bận rộn, có lẽ nên thử cold brew.
Cold Brew
Pha lạnh (cold brew) rất đơn giản: cho khoảng 5-6gr trà và 1 lít nước đã đun sôi để nguội vào bình và để trong tủ lạnh khoảng 10-12 tiếng. Trà được ủ trong nước lạnh cho ra nước trà có vị thanh và hương thơm nổi bật khi uống.
Có lẽ các hợp chất tạo hương (volatile compounds) không bốc hơi nhanh như khi pha nóng mà được giữ lại trong nước, nên hương chỉ bắt đầu lan tỏa trong trong khoang miệng, mũi khi uống – tạo ra một cảm giác rất thú vị. Ngoài ra, vị trà cũng thanh hơn và không bị đắt chát ngay cả khi để lâu.
Ưu điểm:
- Đơn giản, không cần dụng cụ đặc biệt
- Hương thơm dịu, vị thanh mát, dễ uống
- Phù hợp ngày cho ngày hè hoặc uống cả ngày
Nhược điểm:
- Không thể hiện được hết chiều sâu hương vị như pha nóng
Khi nào nên dùng:
Rất phù hợp cho người bận rộn, dân văn phòng, hoặc ai đó chỉ muôn một bình trà ngon để nhâm nhi cả ngày. Chỉ cần cho trà và nước vào bình, để tủ lạnh qua đêm – sáng hôm sau là có trà uống cho cả ngày.
Cách Pha Phù Hợp
Nếu bạn cần sự nhanh gọn, tiện lợi, nhất là khi pha trà cho nhiều người, Western style là lựa chọn hợp lý. Nhưng nếu bạn thực sự muốn hiểu và cảm nhận hương vị trà, đặc biệt với trà cao cấp, Gong Fu style gần như là con đường duy nhất. Cách pha này giúp bạn khám phá được chiều sâu và sự biến chuyển tinh tế của trà qua từng tuần nước – điều mà không cách pha nào khác có thể mang lại. Đây là lựa chọn lý tưởng cho những buổi tối yên tĩnh hoặc cuối tuần thảnh thơi, khi bạn có thời gian và không gian để thực sự thưởng trà.
Cold brew tuy không thể hiện được sự biến hóa của trà, nhưng lại là cách pha tiện lợi cho những ngày đi làm bận rộn – khi bạn vẫn muốn có một bình trà ngon, nhẹ nhàng, thơm dịu để mang theo suốt ngày dài.
